İdare Hukuku

İdare hukuku; devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin idari faaliyetlerini, bu faaliyetler sırasında tesis ettikleri işlem ve eylemleri ile bunların bireylerle olan ilişkilerini düzenleyen kamu hukuku dalıdır. İdarenin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğunun denetlenmesi, idari yargı yoluyla sağlanır. Bu sayfada idare hukukunun kapsamını, idari yargıda açılabilecek dava türlerini ve idare hukuku alanında sunduğumuz hizmetleri bulabilirsiniz.

İdare Hukuku Nedir?

İdare hukuku, idarenin kuruluşu, işleyişi ve bireylerle kurduğu ilişkileri düzenleyen kurallar bütünüdür. Bu alanın temel çerçevesi Anayasa’da çizilmekte, idari yargılamaya ilişkin usul kuralları ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu‘nda düzenlenmektedir. İdare hukukunun temel özelliği, kamu gücüne dayanan idarenin üstünlük ve ayrıcalıkları ile bireylerin hak ve özgürlüklerini dengelemesidir.

İdarenin İşlem ve Eylemleri Nasıl Denetlenir?

İdare, faaliyetlerini idari işlem ve idari eylem yoluyla yürütür. İdari işlem, idarenin tek yanlı irade açıklamasıyla hukuki sonuç doğuran ve kişilerin hukuki durumunu doğrudan etkileyen kararlarıdır; bir ruhsatın reddi, bir disiplin cezası veya bir ihalenin iptali bu kapsamdadır. İdari eylem ise idarenin işlem dışındaki fiilî faaliyetleridir; bir kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında meydana gelen maddi bir olay, idari eyleme örnektir. İdari işlemler, hukuka aykırılık iddiasıyla iptal davasına; idari eylemlerden doğan zararlar ise şartları oluştuğunda tam yargı davasına konu olabilir.

İdari Yargıda Dava Türleri Nelerdir?

İdari yargıda en sık karşılaşılan dava türleri iptal ve tam yargı davalarıdır:

İptal Davası

İptal davası, idarenin hukuka aykırı bulunan bir işleminin ortadan kaldırılması amacıyla açılır. Yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönlerinden birinde hukuka aykırılık bulunması, işlemin iptaline gerekçe oluşturabilir.

Tam Yargı Davası

Tam yargı davası, idarenin işlem veya eylemi nedeniyle kişinin uğradığı maddi veya manevi zararın tazmini amacıyla açılır. Kamu hastanelerindeki tıbbi uygulama hataları, kamu hizmetinin gereği gibi işletilmemesinden doğan zararlar ve idarenin hukuka aykırı işlemlerinden kaynaklanan kayıplar bu dava türüne örnektir.

İdare Hukukunun Kapsadığı Başlıca Alanlar

İdare hukuku, idarenin faaliyet gösterdiği hemen her alanda uygulama bulur. Başlıca uyuşmazlık konuları şunlardır:

Kamu ihalelerine ilişkin uyuşmazlıklar
Memur ve diğer kamu görevlilerine yönelik disiplin ve atama işlemleri
İmar planları, imar para cezaları ve yapı ruhsatlarına ilişkin uyuşmazlıklar
Çeşitli faaliyetler için verilen izin ve ruhsatların iptali veya geri alınması
Kamulaştırma işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar
Vergi ve diğer mali yükümlülüklere ilişkin idari işlemler

İdari Yargıda Dava Açma Süresi

İdari işlemlere karşı dava açma süresi, kural olarak idari yargıda altmış gündür; özel kanunlarda bu süreye ilişkin farklı düzenlemeler yer alabilir. Dava açma süresinin başlangıcı, işlemin usulüne uygun şekilde tebliği ve ilgili özel düzenlemeler dikkate alınarak belirlenir. İlgililer, dava açma süresi içinde işlemi yapan idari makama veya üst makama başvurarak işlemin geri alınmasını, değiştirilmesini veya kaldırılmasını isteyebilir. Bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur.

İdari eylemlerden doğan zararların tazmini amacıyla açılacak tam yargı davalarında ise İYUK’ta ayrıca özel başvuru usulleri öngörülmüştür. Bu nedenle uyuşmazlığın idari işlemden mi yoksa idari eylemden mi kaynaklandığının ve uygulanacak sürelerin somut olay bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Dava açma süresinin kaçırılması, işlemin idari yargı denetimine taşınmasını engelleyebileceğinden, süreçlerin başından itibaren takip edilmesi önem taşır.

İdare Hukuku Alanında Sunduğumuz Hizmetler

İdare hukuku alanına giren uyuşmazlıkların her aşamasında hukuki hizmet sunuyoruz. Başlıca hizmetlerimiz şunlardır:

İdari işlemlerin iptali davaları
İdarenin işlem ve eylemlerinden doğan tam yargı (tazminat) davaları
Kamu ihalelerine ilişkin uyuşmazlıklarda hukuki destek
Memur ve kamu görevlilerine yönelik disiplin, atama ve görevden uzaklaştırma işlemlerine karşı davalar
İmar planları, imar para cezaları ve yapı ruhsatlarına ilişkin uyuşmazlıklar
İdareye başvuru ve itiraz süreçlerinde danışmanlık

Her dosyayı kendi koşulları içinde değerlendirerek, idarenin işlem veya eyleminin niteliğine uygun hukuki yolu belirliyoruz. İstanbul’da bir idari uyuşmazlıkla karşı karşıyaysanız, ayrıntılar ve iletişim için İstanbul İdare Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.